{"id":3000965698,"date":"2026-10-23T09:33:38","date_gmt":"2026-10-23T07:33:38","guid":{"rendered":"https:\/\/next.igihe.com\/kinyarwanda\/?p=3000965698"},"modified":"2026-10-23T09:33:45","modified_gmt":"2026-10-23T07:33:45","slug":"unilak-mu-bufatanye-na-kaminuza-zo-mu-bushinwa-mu-masomo-yo-kubungabunga-ibidukikije","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/next.igihe.com\/kinyarwanda\/unilak-mu-bufatanye-na-kaminuza-zo-mu-bushinwa-mu-masomo-yo-kubungabunga-ibidukikije\/","title":{"rendered":"UNILAK mu bufatanye na kaminuza zo mu Bushinwa mu masomo yo kubungabunga ibidukikije"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ibi byagarutsweho ku wa Kane, tariki ya 22 Ukwakira 2026, mu nama mpuzamahanga yateguwe ku bufatanye bwa UNILAK, Ikigo cy\u2019Ubushakashatsi gihuriweho n\u2019u Bushinwa na Afurika (SAJOREC) n\u2019Ikigo cy\u2019Ubushakashatsi mu bya Siyansi cyo mu Bushinwa (XIEG-CAS).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Muri iyi nama hanavuguruwe amasezerano y\u2019ubufatanye hagati ya UNILAK n\u2019ibi bigo byombi, hagamijwe gukomeza guteza imbere ubushakashatsi, ihererekanyabumenyi no kubaka ubushobozi bw\u2019abanyeshuri n\u2019abashakashatsi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Umuyobozi Mukuru wa UNILAK, Prof. Jean Ngamije, yavuze ko ubu bufatanye bumaze gutanga umusaruro ushimishije, cyane cyane mu gufasha abanyeshuri b\u2019indashyikirwa gukomereza amasomo yabo mu Bushinwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ati \u201cUbufatanye bumaze imyaka myinshi, twasinye amasezerano bwa mbere aravugururwa n\u2019uyu munsi twongeye tuyongeraho indi itanu. Izi kaminuza zafashije iyacu mu kuzamura ubushobozi, kwigisha abantu kuko twoherezayo abanyeshuri bacu b\u2019abahanga.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prof. Ngamije yasobanuye ko kugeza ubu abanyeshuri bagera kuri 30 bamaze koherezwa mu Bushinwa, aho bakomereza amasomo yo mu cyiciro cya gatatu cya kaminuza (Master\u2019s) n\u2019icyiciro cya kane (PhD).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yagaragaje ko hatoranywa abanyeshuri bitwaye neza kurusha abandi, bagahabwa amahirwe yo gukomeza kwagura ubumenyi bwabo mu bijyanye n\u2019ubushakashatsi n\u2019ikoranabuhanga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Umuyobozi Wungirije wa SAJOREC, Wang Shengwei, yavuze ko iyi nama ari umwanya wo kungurana ibitekerezo ku buryo ikoranabuhanga rigezweho, by\u2019umwihariko ubwenge buhangano (AI), ryakwifashishwa mu kubungabunga urusobe rw\u2019ibinyabuzima no gusana ibice byangijwe n\u2019ibikorwa bya muntu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ati \u201cIkoranabuhanga rigezweho ntirishobora ubwaryo guhita rituma urusobe rw\u2019ibinyabuzima rurushaho kuba rwiza cyangwa ngo risane ibidukikije. Icya mbere ni ukumenya ikoranabuhanga rikenewe muri buri gace, dushingiye ku makuru ahari n\u2019uko ibintu bihagaze.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shengwei yagaragaje ko u Rwanda rushobora kungukira ku bunararibonye bw\u2019u Bushinwa mu kubungabunga amashyamba no gusubiranya ibice byangijwe n\u2019ibikorwa bya muntu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yasobanuye ko mu myaka 20 ishize, u Bushinwa bwashyizeho politiki zitandukanye zigamije kongera ubuso buteyeho amashyamba, zirimo no gutera ibiti by\u2019amoko asanzwe akurira muri buri gace.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yavuze ko izo ngamba zagize uruhare mu kubungabunga ibidukikije, agaragaza ko ari ubunararibonye n\u2019ibindi bihugu bishobora kwigiraho.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shengwei yanagarutse ku ngaruka ibikorwa by\u2019ubuhinzi bishobora kugira ku mashyamba, bitewe n\u2019uko abaturage bakenera ubutaka bwo guhingamo, rimwe na rimwe bigatuma amashyamba atemwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yagaragaje ko u Rwanda rushobora kurushaho gushyira imbaraga mu gutera ibiti ahantu hadakoreshwa mu buhinzi, cyane cyane ku nkengero z\u2019imihanda no mu bice byangiritse bikeneye gusubiranywa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Umuyobozi w\u2019Ishami rishinzwe Ibidukikije muri UNILAK, Prof. Mupenzi Christopher, yavuze ko iyi nama mpuzamahanga ifite akamaro gakomeye mu kumenyekanisha ubushakashatsi bukorwa ku bidukikije n\u2019ingufu, kugira ngo ibyavuyemo bigere ku baturage kandi bibafashe guhangana n\u2019ibibazo bibugarije.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yagize ati \u201cIki gice cy\u2019ibidukikije n\u2019ingufu niho ubuzima bwa muntu bushingiye, n\u2019ibibazo bishingiye kuri iki gice bikaba bigira ingaruka ku mibereho ya muntu muri rusange. Iyi nama mpuzamahanga igendereye kugaragaza ubushakashatsi bwagiye bukorwa bufite aho buhuriye n\u2019ibidukikije ndetse n\u2019ingufu kugira ngo bumenyekanye buve mu bashakashatsi bujye ahagaragara ndetse bunagire akamaro.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yashimangiye ko ubushakashatsi budakwiye kugarukira mu bigo bibukora gusa, ahubwo ko bugomba gushyirwa ahagaragara kugira ngo bufashe mu gushakira ibisubizo ibibazo abaturage bahura na byo mu buzima bwa buri munsi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iyi nama mpuzamahanga yabaye ku nshuro ya karindwi, yari ifite insanganyamatsiko igira iti \u201cKubaka Isi ishobora guhangana n\u2019ibibazo byugarije ibidukikije: Amazi, urusobe rw\u2019ibinyabuzima, ingufu n\u2019iterambere rirambye.\u201d<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"714\" data-id=\"3000965714\" src=\"https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Abitabiriye-iyi-nama-mpuzamahanga-batanze-ibitekerezo-bitandukanye-byerekeye-imihindagurikire-yikirere.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3000965714\" srcset=\"https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Abitabiriye-iyi-nama-mpuzamahanga-batanze-ibitekerezo-bitandukanye-byerekeye-imihindagurikire-yikirere.jpg 1000w, https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Abitabiriye-iyi-nama-mpuzamahanga-batanze-ibitekerezo-bitandukanye-byerekeye-imihindagurikire-yikirere-300x214.jpg 300w, https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Abitabiriye-iyi-nama-mpuzamahanga-batanze-ibitekerezo-bitandukanye-byerekeye-imihindagurikire-yikirere-768x548.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Abitabiriye iyi nama mpuzamahanga batanze ibitekerezo bitandukanye byerekeye imihindagurikire y&#8217;ikirere<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"714\" data-id=\"3000965718\" src=\"https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/A00060.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3000965718\" srcset=\"https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/A00060.jpg 1000w, https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/A00060-300x214.jpg 300w, https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/A00060-768x548.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"714\" data-id=\"3000965715\" src=\"https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Havuguruwe-amasezerano-mashya-agomba-kumara-indi-myaka-itanu-agamije-kongera-ubufatanye-bwari-busanzwe-buhari-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3000965715\" srcset=\"https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Havuguruwe-amasezerano-mashya-agomba-kumara-indi-myaka-itanu-agamije-kongera-ubufatanye-bwari-busanzwe-buhari-1.jpg 1000w, https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Havuguruwe-amasezerano-mashya-agomba-kumara-indi-myaka-itanu-agamije-kongera-ubufatanye-bwari-busanzwe-buhari-1-300x214.jpg 300w, https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Havuguruwe-amasezerano-mashya-agomba-kumara-indi-myaka-itanu-agamije-kongera-ubufatanye-bwari-busanzwe-buhari-1-768x548.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Havuguruwe amasezerano mashya agomba kumara indi myaka itanu agamije kongera ubufatanye bwari busanzwe buhari<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"714\" data-id=\"3000965713\" src=\"https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Umuyobozi-Wungirije-wIkigo-cya-SAJOREC-Wang-Shengwei-yavuze-ko-hari-byo-u-Rwanda-rukwiye-kwigira-ku-Bushinwa.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3000965713\" srcset=\"https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Umuyobozi-Wungirije-wIkigo-cya-SAJOREC-Wang-Shengwei-yavuze-ko-hari-byo-u-Rwanda-rukwiye-kwigira-ku-Bushinwa.jpg 1000w, https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Umuyobozi-Wungirije-wIkigo-cya-SAJOREC-Wang-Shengwei-yavuze-ko-hari-byo-u-Rwanda-rukwiye-kwigira-ku-Bushinwa-300x214.jpg 300w, https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Umuyobozi-Wungirije-wIkigo-cya-SAJOREC-Wang-Shengwei-yavuze-ko-hari-byo-u-Rwanda-rukwiye-kwigira-ku-Bushinwa-768x548.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Umuyobozi Wungirije w\u2019Ikigo cya SAJOREC, Wang Shengwei, yavuze ko hari byo u Rwanda rukwiye kwigira ku Bushinwa<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"714\" data-id=\"3000965716\" src=\"https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Umuyobozi-wIshami-rishinzwe-Ibidukikije-muri-UNILAK-Prof.-Mupenzi-Christopher-yavuze-ko-uyu-ari-umwanya-wo-kugaragaza-ibyavuye-mu-bushakashatsi.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3000965716\" srcset=\"https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Umuyobozi-wIshami-rishinzwe-Ibidukikije-muri-UNILAK-Prof.-Mupenzi-Christopher-yavuze-ko-uyu-ari-umwanya-wo-kugaragaza-ibyavuye-mu-bushakashatsi.jpg 1000w, https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Umuyobozi-wIshami-rishinzwe-Ibidukikije-muri-UNILAK-Prof.-Mupenzi-Christopher-yavuze-ko-uyu-ari-umwanya-wo-kugaragaza-ibyavuye-mu-bushakashatsi-300x214.jpg 300w, https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Umuyobozi-wIshami-rishinzwe-Ibidukikije-muri-UNILAK-Prof.-Mupenzi-Christopher-yavuze-ko-uyu-ari-umwanya-wo-kugaragaza-ibyavuye-mu-bushakashatsi-768x548.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Umuyobozi w\u2019Ishami rishinzwe Ibidukikije muri UNILAK, Prof. Mupenzi Christopher, yavuze ko uyu ari umwanya wo kugaragaza ibyavuye mu bushakashatsi<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"714\" data-id=\"3000965717\" src=\"https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Umuyobozi-Mukuru-wa-UNILAK-Prof.-Jean-Ngamije-yashimangiye-ubufatanye-b-ko-kaminuza-zo-mu-Bushinwa-zabafashije-mu-kuzamura-ubushobozi-mu-banyeshuri.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3000965717\" srcset=\"https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Umuyobozi-Mukuru-wa-UNILAK-Prof.-Jean-Ngamije-yashimangiye-ubufatanye-b-ko-kaminuza-zo-mu-Bushinwa-zabafashije-mu-kuzamura-ubushobozi-mu-banyeshuri.jpg 1000w, https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Umuyobozi-Mukuru-wa-UNILAK-Prof.-Jean-Ngamije-yashimangiye-ubufatanye-b-ko-kaminuza-zo-mu-Bushinwa-zabafashije-mu-kuzamura-ubushobozi-mu-banyeshuri-300x214.jpg 300w, https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Umuyobozi-Mukuru-wa-UNILAK-Prof.-Jean-Ngamije-yashimangiye-ubufatanye-b-ko-kaminuza-zo-mu-Bushinwa-zabafashije-mu-kuzamura-ubushobozi-mu-banyeshuri-768x548.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Umuyobozi wa UNILAK, Prof. Jean Ngamije, yashimangiye ubufatanye na kaminuza zo mu Bushinwa kuko zabafashije mu kuzamura ubushobozi mu banyeshuri<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kaminuza y\u2019Abalayiki b\u2019Abadivantisiti ya Kigali (UNILAK) yatangaje ko ubufatanye imaze imyaka 14 ifitanye n\u2019ibigo by\u2019ubushakashatsi byo mu Bushinwa bwagize uruhare mu kuzamura ubushobozi bw\u2019abanyeshuri bayo, by\u2019umwihariko mu bijyanye no kubungabunga ibidukikije no guteza imbere ikoranabuhanga.<\/p>\n","protected":false},"author":3154,"featured_media":3000965711,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"archived_slugs":[],"footnotes":"","igh_game_id":0},"categories":[9108,9124],"tags":[16770],"byline":[15868],"hashtag":[],"class_list":["post-3000965698","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-amakuru","category-mu-rwanda","tag-homenews","byline-ishimwe-rugamba-ornella"],"bylines":[{"id":15868,"name":"Ishimwe Rugamba Ornella","slug":"ishimwe-rugamba-ornella","description":"Ishimwe Rugamba Ornella ni Umunyamakuru wa IGIHE ukora ibiganiro bijyanye n\u2019ubuzima bw\u2019imyororokere n\u2019imideli. Amaze umwaka akora umwuga w\u2019itangazamakuru. Yatangiye itangazamakuru mu 2025. Yize itangazamakuru n\u2019Itumanaho muri Mount Kigali University.","image":{"id":3000961969,"url":"https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/2I1A9848-scaled.jpg","title":"2I1A9848","mime_type":"image\/jpeg"},"user_id":3484,"twitter_handle":""}],"contributors":[{"id":15868,"name":"Ishimwe Rugamba Ornella","slug":"ishimwe-rugamba-ornella","description":"Ishimwe Rugamba Ornella ni Umunyamakuru wa IGIHE ukora ibiganiro bijyanye n\u2019ubuzima bw\u2019imyororokere n\u2019imideli. Amaze umwaka akora umwuga w\u2019itangazamakuru. Yatangiye itangazamakuru mu 2025. Yize itangazamakuru n\u2019Itumanaho muri Mount Kigali University.","image":{"id":3000961969,"url":"https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/2I1A9848-scaled.jpg","title":"2I1A9848","mime_type":"image\/jpeg"},"user_id":3484,"twitter_handle":""}],"featured_image":{"id":3000965711,"url":"https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Havuguruwe-amasezerano-mashya-agomba-kumara-indi-myaka-itanu-agamije-kongera-ubufatanye-bwari-busanzwe-buhari.jpg","alt":"","caption":"","mime_type":"image\/jpeg","width":1000,"height":714,"sizes":{"thumbnail":{"url":"https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Havuguruwe-amasezerano-mashya-agomba-kumara-indi-myaka-itanu-agamije-kongera-ubufatanye-bwari-busanzwe-buhari-150x150.jpg","width":150,"height":150},"medium":{"url":"https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Havuguruwe-amasezerano-mashya-agomba-kumara-indi-myaka-itanu-agamije-kongera-ubufatanye-bwari-busanzwe-buhari-300x214.jpg","width":300,"height":214},"medium_large":{"url":"https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Havuguruwe-amasezerano-mashya-agomba-kumara-indi-myaka-itanu-agamije-kongera-ubufatanye-bwari-busanzwe-buhari-768x548.jpg","width":768,"height":548},"large":{"url":"https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Havuguruwe-amasezerano-mashya-agomba-kumara-indi-myaka-itanu-agamije-kongera-ubufatanye-bwari-busanzwe-buhari.jpg","width":1000,"height":714},"full":{"url":"https:\/\/cdn.igihe.com\/rw\/2026\/10\/Havuguruwe-amasezerano-mashya-agomba-kumara-indi-myaka-itanu-agamije-kongera-ubufatanye-bwari-busanzwe-buhari.jpg","width":1000,"height":714}}},"live_coverage":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/next.igihe.com\/kinyarwanda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3000965698","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/next.igihe.com\/kinyarwanda\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/next.igihe.com\/kinyarwanda\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/next.igihe.com\/kinyarwanda\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3154"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/next.igihe.com\/kinyarwanda\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3000965698"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/next.igihe.com\/kinyarwanda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3000965698\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3000965719,"href":"https:\/\/next.igihe.com\/kinyarwanda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3000965698\/revisions\/3000965719"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/next.igihe.com\/kinyarwanda\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3000965711"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/next.igihe.com\/kinyarwanda\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3000965698"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/next.igihe.com\/kinyarwanda\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3000965698"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/next.igihe.com\/kinyarwanda\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3000965698"},{"taxonomy":"byline","embeddable":true,"href":"https:\/\/next.igihe.com\/kinyarwanda\/wp-json\/wp\/v2\/byline?post=3000965698"},{"taxonomy":"hashtag","embeddable":true,"href":"https:\/\/next.igihe.com\/kinyarwanda\/wp-json\/wp\/v2\/hashtag?post=3000965698"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}